10. Sınıf Felsefe Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

10. Sınıf Felsefe Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayınlanan ve 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacak olan 10. sınıf Felsefe Dersi Öğretim Programı (müfredatı) ünite, konu ve kazanım açıklamaları.

Ünite: 10.1. Felsefeyi Tanıma

Kazanımlar:

10.1.1. Felsefenin anlamını açıklar.

  • Çeşitli sorulardan (Bilgi nedir?, Bilinç nedir?, Öz bilinç nedir?) hareketle düşünmenin önemi ve gerekliliğinin tartışılması sağlanır.
  • Farklı düşünürlerin (Platon, Aristoteles, el-Kindi, Farabi, İbn-i Sina, I. Kant, K. Jaspers, Hilmi Ziya Ülken ve Takiyettin Mengüşoğlu) felsefe tanımlarına yer verilerek bu tanımların farklı noktalarının ayırt edilmesi sağlanır.
  • Felsefe (philosophia) terimi kapsamında geçen sevgi, arayış, bilgi, hakikat ve hikmet (bilgelik/sophia) kavramlarının felsefeyle ilişkisine değinilir.
  • Bilişim teknolojileri kullanılarak “Filozof kimdir?” sorusuna ilişkin bir sunum hazırlanması ve sunumun sınıf ortamında paylaşılması sağlanır.

10.1.2. Felsefi düşüncenin özelliklerini açıklar.

  • Felsefenin sorgulama, merak etme, şüphe duyma, eleştirel, refleksif, birikimli, rasyonel, sistemli, tutarlı ve evrensel olma özellikleri vurgulanır.
  • Felsefede temellendirmenin önemi üzerinde durulur.
  • N. Uygur’un “Bir Felsefe Sorusu Nedir?” adlı makalesinden alınan veya derlenen bir metinden hareketle felsefi soruların özelliklerinin yorumlanması sağlanır.

10.1.3. Felsefenin insan ve toplum hayatı üzerindeki rolünü örneklerle açıklar.

  • Felsefenin bireysel ve toplumsal işlevlerine değinilir.
  • Felsefe hayat ilişkisinin günlük hayattan örneklerle yorumlanması sağlanır.

Ünite: 10.2. Felsefe ile Düşünme

Kazanımlar:

10.2.1. Akıl yürütme ve düşünmeye ilişkin kavramları açıklar.

  • Görüş, argüman, önerme, tümdengelim, tümevarım, analoji, tutarlılık, çelişiklik, gerçeklik ve doğruluk kavramları üzerinde durulur.
  • Örnek metinler verilerek bu metinlerdeki tutarlı ve çelişik ifadelerin belirlenmesi sağlanır.

10.2.2. Akıl yürütme ve düşünmede dili doğru kullanmanın önemini açıklar.

  • Dilin ifade etme ve kavramlaştırma işlevi üzerinde durulur.
  • Kavramları yanlış kullanmanın anlamı nasıl değiştirdiğine ilişkin günlük hayattan örnekler verilmesi sağlanır.

10.2.3. Bir konuyla ilgili sorular oluşturur.

  • Felsefi sorularla diğer sorular arasındaki farklar vurgulanır.
  • Seçilen konu örnekleri üzerinden öğrencilere yönlendirici sorular yöneltilerek konuya ilişkin kendi sorularını yapılandırmaları ve bu soruları sınıfta paylaşmaları sağlanır.

10.2.4. Felsefi bir fikrin ya da argümanın güçlü ve zayıf yönlerini analiz eder.

  • Bir konuşma veya bir makale seçilerek konuşmacının yahut yazarın ileri sürdüğü fikir ve argümanların tespit edilmesi, argümanların güçlü ve zayıf yönlerinin tartışılması sağlanır.
  • Öğrencilerin gazete, dergi, televizyon haberleri, tartışma programları veya filmlerde geçen felsefi bir fikri tespit etmeleri ve bu fikri temellendiren argümanların güçlü ve zayıf yönlerini sınıf ortamında tartışmaları sağlanır.

Ünite: 10.3. Felsefenin Konuları ve Soruları

Kazanımlar:

10.3.1. Varlık felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “Gerçekten bir şey var mıdır?”, “Varlığın mahiyeti nedir?”, “Evrende amaçlılık var mıdır?” sorularından hareketle varlık felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Felsefi bir metnin üzerinden varlık türlerinin sınıflandırılması sağlanır.
  • Öğrencilerin hikâye, roman, kısa film veya belgesellerden birinde işlenen konuyu varlık felsefesi açısından değerlendirmeleri ve sınıfta paylaşmaları sağlanır.

10.3.2. Bilgi felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “Doğru bilgi mümkün müdür?”, “Bilginin kaynağı nelerdir?”, “Bilginin sınırları ve ölçütleri nelerdir?” sorularından hareketle bilgi felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Felsefi bir metnin üzerinden doğruluk ve gerçeklik kavramları arasındaki ilişkinin tartışılması sağlanır.
  • Öğrencilerin dergi ve gazete haberleri, internet, sosyal medya ve TV programlarında paylaşılan bilgileri, bilginin değeri ve güvenirliği açısından tartışmaları sağlanır.

10.3.3. Bilim felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “Bilim nedir?”, “Bilimsel yöntem nedir?” sorularından hareketle bilim felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Bilim felsefe ilişkisi üzerinde durulur.
  • B. Russell’ın “Bilgelikle birleştiğinde bilimin sağladığı kudret tüm insanlığa büyük ölçüde refah ve mutluluk getirebilir. Tek başına ise yalnız yıkıntıya yol açar.” sözünden hareketle bilimle yaşam arasındaki ilişkinin tartışılması sağlanır.

10.3.4. Ahlak felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “İyi ve kötünün ölçütü nedir?”, “Özgürlük ve sorumluluk arasında nasıl bir ilişki vardır?”, “Evrensel bir ahlâk yasası var mıdır?” sorularından hareketle ahlak felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Felsefi bir metnin üzerinden yarar, mutluluk ve iyilik ilişkisinin yorumlanması sağlanır.
  • Okul ortamında yaşanan durumlardan ve olaylardan hareketle özgürlük, sorumluluk ve kural (norm) ilişkisinin tartışılması sağlanır.

10.3.5. Din felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “İnanç nedir?”, “İman nedir?”, “Tanrı’nın varlığı ile ilgili görüşler nelerdir?” sorularından hareketle din felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Teoloji ve din felsefesi farkı üzerinde durulur.
  • “Ben kimim?” sorusunun felsefe, bilim ve din açısından nasıl ele alındığının tartışılması sağlanır.

10.3.6. Siyaset felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “Egemenliğin kaynağı nedir?”, “Hak, adalet ve özgürlük nedir?”, “İdeal devlet düzeni olabilir mi?” sorularından hareketle siyaset felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Geçmişten günümüze egemenlik sorununun temel hak ve özgürlükler açısından tartışılması sağlanır.
  • Öğrencilerin ülkemizde yaşanan sorunlardan birini araştırarak birey, toplum ve devlet ilişkileri bağlamında tartışmaları sağlanır.

10.3.7. Sanat felsefesinin konusunu ve sorularını açıklar.

  • “Güzel nedir?”, “Sanat nedir?”, “Sanat eserinin özellikleri nedir?” sorularından hareketle sanat felsefesinin konusu kısaca açıklanır.
  • Felsefi bir metnin üzerinden sanat ve duyarlılık ilişkisinin yorumlanması sağlanır.
  • Öğrencilerin yaşadığı şehrin ve bulunduğu okulun mimari yapısını estetik açıdan tartışmaları sağlanır.

Ünite: 10.4. Felsefi Akıl Yürütme ve Yazma

Kazanımlar:

10.4.1. Felsefi akıl yürütme becerilerini diğer alanlarda uygular.

  • Toplumbilim, psikoloji, edebiyat veya siyaset bilimine ilişkin bir makalede öne sürülen fikirlerin tespit edilmesi sağlanır.
  • Bu makaledeki akıl yürütme biçimlerinin (tümevarım, tümdengelim ve analoji) tespit edilmesi sağlanır.
  • Felsefeden farklı bir konuda yazılmış bir makaleyi felsefenin varlık, bilgi ve değer perspektifi üzerinden yorumlanması sağlanır.

10.4.2. Felsefi bir metni analiz eder.

  • Felsefi bir metin örneğinde; Metinde hangi felsefi kavramlar geçmektedir?, Metinde hangi felsefi problem veya problemler ele alınmaktadır?, Felsefi probleme veya problemlere filozofun bakış açısı nasıldır?, Kullanılan kavramlar ve savunulan fikirler, güncel sorunların anlaşılması ve çözümlenmesi için nasıl bir katkı sunabilir?” soruları yoluyla analiz ve değerlendirme yapılması sağlanır.

10.4.3. Verilen konu hakkında alternatif fikirler geliştirir.

  • Metin alıntılarına yer verilerek öğrencilerin bu alıntılardaki konu ya da durumla ilgili öne sürülen fikirleri belirlemeleri ve “Bu konuya farklı bir açıdan bakılabilir mi? , Bu konuyla ilgili sizden fikir öne sürmeniz istenseydi fikriniz ne olurdu?” gibi yönlendirici sorulardan hareketle aynı konuyla ilgili özgün fikirler geliştirmeleri sağlanır.

10.4.4. Bir konu hakkında felsefi bir deneme yazar.

  • Tutarlı, sistematik ve ikna edici bir şekilde temellendirilmiş bir denemenin yazılması sağlanır.

10. Sınıf Felsefe Öğretim Programının Analizi

Ünitelere göre Konu ve Kazanım Sayıları

ÜniteKazanım Sayısı
Felsefeyi Tanıma3
Felsefe ile Düşünme4
Felsefenin Konuları ve Soruları7
Felsefi Akıl Yürütme ve Yazma4
Toplam18

En sık kullanılan terimler

10. Sınıf Felsefe dersi öğretim programı kelime bulutu
10. Sınıf Felsefe Dersi öğretim programının kelime bulutu: Kelime ne kadar büyük yazılmışsa öğretim programında o kadar sık geçmiş demektir.

10. Sınıf Felsefe dersi öğretim programında en sık kullanılan terimler felsefi, ilişki, soru, hareket, nedir, bilgi, felsefesinin ve konusu sözcükleri olmuş. En sık kullanılan kazanım fiili açıklar.

10. Sınıf Felsefe MEB ve EBA Kazanım Kavrama Testleri

MEB bir hata yapmış olmalı. Müfredatta 10. sınıftaki felsefe dersinin testlerini 11. sınıfa koymuşlar. Aynı durum 11. sınıfın 12. sınıf testlerine konulmasında da olmuş. Bu testler 10. sınıf felsefe müfredatına uygun görünüyor.

İlgili öğretim programları:

Kaynak:

MEB websitesindeki programın orjinal hali (pdf biçiminde)

Yorum yapın