10. Sınıf Müzik Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

10. Sınıf Müzik Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayınlanan ve 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacak olan 10. sınıf Müzik Dersi Öğretim Programı (müfredatı) ünite, konu ve kazanım açıklamaları.

Ünite: 10.1. Dinleme – Söyleme

Kazanımlar:

10.1.1. Kullanım tekniğine uygun olarak ses geliştirme çalışmaları yapar.

  • İnsan sesinin (vokal) oluşumu sırasında, sesli ve sessiz vokallerin özellikleri açıklanır.
  • Vokallerin değişik durumları (dilin önde, geride, dudakların düz ve yayvan oluşu) örneklendirilir.
  • Nefes, vücut yumuşaklığı-rahatlığı ve dil-konuşma gibi ana ögeler üzerinde durulur.
  • Tonal eserler için sesli ve sessiz vokallerle kromatik sesler, kromatik ilerleyen arpejler, nefes ve sesi belli kuvvetlerde (piyano, mezzoforte, forte) kullanma kriterleri ile sesin kullanım tekniklerini destekleyen çalışmalar yapılabilir. Makamsal eserler için hançere ve ağız çalışmaları yapılabilir.

10.1.2. İstiklâl Marşı’nı süre değerlerine uygun söyler.

  • İstiklâl Marşı’nın bona ve solfeji yapılarak, tek ve çift çoğaltma noktası olan süre değerlerine dikkat çekilir.
  • Prozodi kuralları hatırlatılır.
  • İstiklâl Marşı’nın sözlü ve sözsüz profesyonel ses kaydı dinletilip doğru teknikle söyleme çalışmaları yapılır.

10.1.3. Çoksesli müzikleri tanır.

  • Dinletmek üzere seçilen eserler iki sesli düzenlenmiş türkü ve şarkılar ile iki sesli kanon biçimleriyle sınırlıdır.

10.1.4. Millî bilinç kazandıran marşları ve kahramanlık türkülerini seslendirir.

  • Marşların ve türkülerin sesin kullanım tekniğine, hız, gürlük ve anlatım terimlerine uygun olarak söylenmesine yönelik çalışmalar yapılır.

10.1.5. Türk halk müziği eserlerini dinler.

  • Türkülerimiz dinletilirken kültürel mirasımızı korumanın gerekliliği vurgulanır.
  • Kültürümüzü yansıtan eserler söylenirken toplumsal değerlere saygılı olmanın önemine vurgu yapılır.
  • Uzun havalar, kırık havalar, oyun havaları ve zeybekler gibi Türk halk müziği dağarcığından eserler seçilir.

10.1.6. Türk müziğine ait makamsal eserleri seslendirir.

  • Rast ve saba makam dizilerinin özellikleri verilir. Ancak kuramsal ayrıntıya girilmeden sadece makamlarla ilgili dinleme, söyleme ve makamsal etkiyi hissetme çalışmaları yapılır.
  • Rast ve saba makamlarında bestelenmiş seçkin eserler dinletilir ve eserlerin seslendirilmesine yönelik çalışmalar yapılması sağlanır.
  • Farklı bölgelere ait eserlere (türkü, şarkı) yer verilir.
  • İlgili her makam Türk halk müziği ve Türk sanat müziği eserlerinden örneklendirilir.

10.1.7. Türk sanat müziği ve dinî müzik eserlerini dinler.

  • Rast ve saba makamında bestelenmiş eserlere öncelik verilir.
  • Dinî müzik eserleri dinletilirken inançlara saygı duyulmasının gerekliliğine değinilir.

10.1.8. Farklı müzik türlerine ait eserleri dinler.

  • Türk dünyası, Uzakdoğu, Latin, Hint, Arap, İspanyol vb. kültürlere ait müziklerin dinlenmesine yönelik çalışmalar yapılır.

Ünite: 10.2. Müziksel Algı ve Bilgilenme

Kazanımlar:

10.2.1. Türk müziği usullerinin vuruşlarını tanır.

  • 8/8’lik, 9/8’lik ve 10/8’lik halk müziği ve klasik Türk müziğindeki vuruş şekilleri tanıtılır ve örnekler dinletilir.

10.2.2. Türk müziği ses sistemini tanır.

  • Türk müziğinde kullanılan ses değiştirici işaretler gösterilerek komanın tanımı yapılır.
  • Türk müziği ses sistemini ve işaret (koma) tablosunu tanımaya yönelik çalışmalar yapılır.
  • Türk müziği ses değiştirici işaretlerini tanır (sadece öğrendiği makamlara ait değiştirici işaretlerle sınırlıdır.).

10.2.3. Yatay ve dikey aralıklardan tam dörtlü ve tam beşli aralıkları tanır.

  • Aralıkların özellikleri (büyük aralık, küçük aralık, artık aralık) tanıtılır ve örnekler dinletilir.

10.2.4. Bir diyezli ve bir bemollü majör-minör tonaliteleri tanır.

  • Tonaliteleri içeren örnek eserlerle seslendirme çalışması yapılması sağlanır.

10.2.5. Bileşik ölçüleri tanır.

  • 6/8’lik (3+3) ve 9/8,’lik (3+3+3) ölçülerin ritmik yapıları gösterilir.

Ünite: 10.3. Müziksel Yaratıcılık

Kazanımlar:

10.3.1. Yarım bırakılan ezginin devamını kendi oluşturduğu ezgi ile tamamlar.

  • Soru cümlesi hazır verilen ezginin cevap cümlesinin öğrenciler tarafından tamamlanması sağlanır.

10.3.2. Bileşik ölçülerden ritim eşliği düzenler.

  • Bileşik ölçülere ait ritim kalıpları hatırlatılarak, dağarcığındaki uygun eserlere ritim eşliği yazma- uygulama etkinlikleri düzenlenir.

10.3.3. Müzikle ilgili araştırma ve çalışmalarında bilişim teknolojilerinden yararlanır.

  • Öğrencilerin kendi müzik çalışmalarını (beste, düzenleme vb.), bilgisayarlı müzik kayıt teknolojilerini kullanarak kayıt altına almaları sağlanır. Örneğin öğrenciler bireysel olarak veya grup oluşturarak, eser ve çalışmalarını, nota yazım programları (musescore, denemo, frescobaldi vb.) ile notaya alma; müzik ve ses düzenleme programları (ardour, audacity vb.) ile de kaydetme ve düzenleme etkinlikleri yaparlar.
  • İnternet ortamında müzik dinlerken siber güvenliğe ve etik kurallara dikkat edilmesi gerekliliği hatırlatılır.

Ünite: 10.4. Müzik Kültürü

Kazanımlar:

10.4.1. 17 ve 18. yüzyıl Türk müziğinin genel özelliklerini açıklar.

  • 17 ve 18. yüzyıllardaki Türk müziğine ilişkin araştırma yapılarak elde edilen bilgilerin sınıfta paylaşılması sağlanır. Türk müziği tarihi hakkında bilgi edinilmesi, müzik eğitimi alanında yapılan gelişmelerin araştırılması (Enderun, mehter, mevlevihaneler) ve sunulması sağlanır.
  • IV. Murat, I. Mahmut ve III. Selim gibi 17 ve 18. yüzyılların musikişinas Osmanlı padişahlarını müzikle ilgili olarak eserleri, yorumculukları ve fikirleri açısından tanır.
  • 17 ve 18. yüzyılların önemli müzik şahsiyetlerinden Ali Ufkî Bey, Kantemiroğlu, Hamparsum Limonciyan, Ercişli Emrah, Teslim Abdal, Dedemoğlu, Âşık Kerem, Gevheri, Dertli ve Kul Himmet Üstadım gibi kişiliklerin Türk müzik tarihindeki yeri ve önemi vurgulanır.
  • Itrî başta olmak üzere Benli Hasan Ağa, Hafız Post, Tanburi Mustafa Çavuş, Dilhayat Kalfa gibi 17 ve 18. yüzyıl bestecileri ve eserlerini tanır.
  • Fotoğraflar, resimler, ses ve görüntü kayıtlarından yararlanılarak 17 ve 18. yüzyıl Türk müziği tanıtılır.

10.4.2. Derleyicilerin Türk halk müziğine sağladıkları katkının önemini açıklar.

  • Derlemenin önemine değinilerek Türk halk müziğinin önemli derleyicilerinin ve onların yaptıkları “bilgilenme, yaratma ve yaşatma” çalışmaların önemi vurgulanır.
  • Örnek derleyiciler Bela Bartok, Rauf Yekta Bey, Muzaffer Sarısözen, Nida Tüfekçi, Özay Gönlüm, Ali Ekber Çiçek, Mahmut Ragıp Gazimihal, Ferruh Arsunar ve eserleri hakkında bilgi verilir. Kültürel değerlerimize sahip çıkmanın gerekliliği vurgulanır.

10.4.3. Türk müziği çalgılarını tanır.

  • Türk halk müziği ve Türk sanat müziği çalgıları tanıtılır.

10.4.4. Barok Dönem müziğinin genel özelliklerini açıklar.

  • Barok Dönem müziğinin genel özellikleri ve bestecileri ile ilgili araştırma yapılması ve bu bestecilerin eserlerinden oluşan dinleti düzenlenmesi sağlanır.
  • Barok Dönem bestecilerinin (Antonio Vivaldi, George Frideric Handel, Johann Sebastian Bach, vb.) eserlerinden örnekler dinletilerek Barok Dönem müziğinin özellikleri tanıtılır.

10.4.5. Klasik Dönem müziğinin genel özelliklerini açıklar.

  • Klasik Dönem müziğinin genel özellikleri ve bestecileri ile ilgili araştırma yapılması ve bu bestecilerin eserlerinden oluşan dinleti düzenlenmesi sağlanır.
  • Klasik Dönem bestecilerinin (Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven vb.) eserlerinden örnekler dinletilerek Klasik Dönem müziğinin özellikleri tanıtılır.

10.4.6. Atatürk’ün güzel sanatlar içinde müziğe verdiği yeri ve önemi kavrar.

  • Atatürk’ün müzik ve sanat hakkında söylediği sözlere yer verilir.

10.4.7. Müzik alanına ait ana ve yan meslekleri tanır.

  • Müzik alanı ile ilgili ana meslekler (besteci, yorumcu, orkestra-koro şefliği, eğitmen, film ve oyun müziği besteciliği, müzik araştırmacısı, müzik teknolojileri uzmanı vb.) ve yan meslekler (şarkı sözü yazarlığı, müzik gazeteciliği, müzik yapımcılığı, çalgı yapımcılığı vb.) tanıtılır.
  • Müzik alanına ait meslekleri tanımaya yönelik geziler düzenlenir.

10. Sınıf Müzik Öğretim Programının Analizi

Ünitelere göre Konu ve Kazanım Sayıları

ÜniteKazanım Sayısı
Dinleme – Söyleme8
Müziksel Algı ve Bilgilenme5
Müziksel Yaratıcılık3
Müzik Kültürü7
Toplam23

En sık kullanılan terimler

10. Sınıf Müzik dersi öğretim programı kelime bulutu
10. Sınıf Müzik Dersi öğretim programının kelime bulutu: Kelime ne kadar büyük yazılmışsa öğretim programında o kadar sık geçmiş demektir.

10. Sınıf Müzik dersi öğretim programı kelime bulutunun gösterdiği gibi müzik, Türk, müziği, uygun, çalışma, etkilik, farklı, ses, örnek ve ritim en sık kullanılan kelimeler olmuş. Tanır ve seslendirir ise en sık geçen kazanım fiilleri.

İlgili öğretim programları:

Kaynak:

MEB websitesindeki programın orjinal hali (pdf biçiminde)

Yorum yapın