11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayınlanan ve 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacak olan 11. sınıf Fen Lisesi Biyoloji Dersi Öğretim Programı (müfredatı) ünite, konu ve kazanım açıklamaları.

Ünite: 11.1. İnsan Fizyolojisi

Konu: 11.1.1. Homeostazi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: homeostazi

Kazanımlar:

11.1.1.1. Homeostaziyi açıklar.

  • Homeostazinin sağlanmasında tüm sistemlerin etkili olduğu vurgulanır.
  • Sistemler işlenirken homeostaziye yeri geldikçe değinilir.

Konu: 11.1.2. Dokular

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: doku, organ, sistem

Kazanımlar:

11.1.2.1. Doku çeşitlerini kas, bağ, sinir ve epitel doku olarak açıklar.

  • Bağ dokuya örnekler verilir, ayrıntıya girilmez.
  • Dokulara ilgili sistem içerisinde yeri geldikçe değinilir.

Konu: 11.1.3. Sinirler ve hormonlar

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: diyabet, duyu organları, efektör, endokrin sistem, hormon, impuls, negatif geri bildirim, reseptör, sinaps, sinir hücresi

Kazanımlar:

11.1.3.1. Sinir sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Merkezî ve çevresel sinir sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Beynin bölümleri model üzerinde gösterilir.
  • Yapılarına göre nöron çeşitlerine girilmez.
  • Refleksin insan yaşamı için önemi vurgulanır.
  • Güncel araştırmalar (koku-hafıza ilişkisi vb.) örneklendirilir.

11.1.3.2. Endokrin bezleri ve bu bezlerin salgıladıkları hormonları açıklar.

  • Endokrin bezleri ve bu bezlerin salgıladıkları hormonlar işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Hormonların yapısına girilmez.
  • Geri bildirim mekanizması örneklerle açıklanır.
  • Hormonların yaşam kalitesi üzerine etkilerinin örnek bir hastalık üzerinden tartışılması sağlanır.

11.1.3.3. Sinir sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • Multipl skleroz (MS), Parkinson, Alzheimer ve epilepsi (sara) üzerinde durulur.
  • Sinir sistemi rahatsızlıklarının tedavisiyle ilgili teknolojik gelişmelerin araştırılması sağlanır.
  • Mahmut Gazi Yaşargil’in çalışmalarına değinilir.

11.1.3.4. Sinir sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

11.1.3.5. Duyu organlarının yapısını ve işleyişini açıklar.

  • Duyu organlarının yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.

11.1.3.6. Duyu organları rahatsızlıklarını açıklar.

  • Renk körlüğü, miyopi, hipermetropi, astigmatizm, işitme kaybı ve denge kaybı gibi rahatsızlıkların araştırılıp sunulması sağlanır.
  • Görme ve işitme engelli kişilerin karşılaştığı sorunlara dikkat çekmek ve çevresindeki bireyleri bilinçlendirmek amacıyla sosyal farkındalık etkinlikleri (proje, kamu spotu, broşür vb.) hazırlamaları sağlanır.

11.1.3.7. Duyu organlarının sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

  • Duyu organları rahatsızlıklarının tedavisiyle ilgili teknolojik gelişmelerin araştırılması sağlanır.

Konu: 11.1.4. Destek ve Hareket Sistemi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: eklem, kas, kemik, kıkırdak, tendon

Kazanımlar:

11.1.4.1. Destek ve hareket sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Destek ve hareket sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Kemik ve kas çeşitleri açıklanır.
  • Huxley Kayan İplikler Modeli incelenir.
  • Kıkırdak ve eklem çeşitleri ile vücutta bulunduğu yerlere örnekler verilir. Yapılarına girilmez.
  • Destek ve hareket sistemi ile ilgili iş birlikli kavram haritası oluşturulması sağlanır.

11.1.4.2. Destek ve hareket sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • Kırık, çıkık, burkulma, menisküs ve eklem rahatsızlıklarının araştırılması ve paylaşılması sağlanır.

11.1.4.3. Destek ve hareket sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

  • Destek ve hareket sisteminin sağlığı açısından sporun ve beslenmenin önemi tartışılır.

11.1.4.4. Biyomekatronik uygulamalarını destek ve hareket sistemi ile ilişkilendirir.

Konu: 11.1.5. Sindirim Sistemi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: emilim, sindirim

Kazanımlar:

11.1.5.1. Sindirim sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Sindirim sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Sindirime yardımcı yapı ve organların (karaciğer, pankreas ve tükürük bezleri) görevleri üzerinde durulur. Yapılarına girilmez.
  • Öğrencilerin besinlerin sindirimini gözlemleyebileceği deneyler tasarlaması sağlanır.

11.1.5.2. Sindirim sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • Reflü, gastrit, ülser, hemoroit hastalıkları üzerinde durulur.

11.1.5.3. Sindirim sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

  • Asitli içecekler tüketilmesinin ve fast-food beslenmenin sindirim sistemi üzerindeki etkilerinin tartışılması sağlanır.
  • Antibiyotik kullanımının bağırsak florasına etkileri ve bilinçsiz antibiyotik kullanımının zararları üzerinde durulur.

Konu: 11.1.6. Dolaşım Sistemleri

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: antijen, antikor, aşı, B ve T lenfositleri, bağışıklık, damar, interferon, kan, kan bağışı, kan dolaşımı, lenf dolaşımı, nabız, ödem, serum, tansiyon, varis, yangısal tepki

Kazanımlar:

11.1.6.1. Kalp, kan ve damarların yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Dolaşım sistemi işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Kalbin çalışmasına etki eden faktörler (sempatik sinir sistemi, adrenalin, tiroksin, kafein, tein, asetilkolin, vagus siniri) üzerinde durulur.
  • Alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları üzerinde durulur. Akyuvar çeşitleri B ve T lenfositleri ile sınırlandırılır.
  • Kan grupları üzerinde durulur. Kan nakillerinde kendi grubundan kan alıp vermenin gerekliliği vurgulanır. Kan nakillerinde genel alıcı ve genel verici kavramları kullanılmaz.
  • Öğrencilerin kan ve kemik iliği bağışının önemi ile ilgili farkındalık oluşturmaya yönelik çalışma (broşür, kamu spotu, anket vb.) yapmaları sağlanır.
  • Konunun işlenişi sırasında model ve analojilerden yararlanılır.

11.1.6.2. Lenf dolaşımını açıklar.

  • Lenf dolaşımı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Lenf dolaşımı kan dolaşımı ile ilişkilendirilerek ele alınır.
  • Ödem oluşumu üzerinde durulur.
  • Lenf dolaşımının bağışıklık ile ilişkisi açıklanır.
  • Kan ve lenf dolaşımıyla ilgili model tasarlanması sağlanır.

11.1.6.3. Dolaşım sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • Kalp krizi, damar tıkanıklığı, tansiyon, varis ve kangren hastalıkları üzerinde durulur.

11.1.6.4. Dolaşım sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

11.1.6.5. Bağışıklık çeşitlerini ve vücudun doğal savunma mekanizmalarını açıklar.

  • Hastalık yapan organizmalar ve yabancı maddelere karşı deri, tükürük, mide öz suyu, mukus ve gözyaşının vücut savunmasındaki rolleri örneklendirilir.
  • Enfeksiyon ve alerji gibi durumların bağışıklık ile ilişkisi örnekler üzerinden açıklanır.
  • İmmünoglobulinler verilmez.
  • Aşılanmanın önemi üzerinde durulur. Bazı aşıların zaman içerisinde değiştirilmesinin nedenleri araştırılır.
  • Hastalık yapan organizmaların genetik yapılarının hızlı değişimi nedeniyle insan sağlığına sürekli bir tehdit oluşturduğu vurgulanır.

Konu: 11.1.7. Solunum Sistemi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: alveol, bronş, diyafram, gaz değişimi, hemoglobin, solunum

Kazanımlar:

11.1.7.1. Solunum sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Solunum sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.

11.1.7.2. Alveollerden dokulara ve dokulardan alveollere gaz taşınmasını açıklar.

11.1.7.3. Solunum sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • KOAH ve astım hastalıkları üzerinde durulur.

11.1.7.4. Solunum sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

  • Yaygın olarak görülen mesleki solunum sistemi hastalıklarından korunmak için iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınabilecek önlemlerin araştırılması ve elde edilen bilgilerin paylaşılması sağlanır.

Konu: 11.1.8. Boşaltım Sistemi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: boşaltım, böbrek nakli, diyaliz, geri emilim, mesane, nefron, salgılama, süzülme, üreter,üretra

Kazanımlar:

11.1.8.1. Boşaltım sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Boşaltım sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Böbreğin alyuvar üretimine etkisi üzerinde durulur.
  • Öğrencilerin böbrek diseksiyonu yaparak böbreğin yapısını incelemeleri sağlanır.

11.1.8.2. Boşaltım sistemi rahatsızlıklarını açıklar.

  • Böbrek taşı ve böbrek yetmezliği üzerinde durulur.
  • Diyaliz üzerinde durulur. Diyalize bağımlı hastaların yaşadıkları problemler ve böbrek bağışının önemi vurgulanır.

11.1.8.3. Boşaltım sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

Konu: 11.1.9. Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: büyüme, gelişme, menstrual döngü, tüp bebek, ultrason

Kazanımlar:

11.1.9.1. Üreme sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

  • Dişi ve erkek üreme sisteminin yapısı işlenirken görsellerden yararlanılır.
  • Menstrual döngüyü düzenleyen hormonlarla ilgili grafiklere yer verilir.
  • In vitro fertilizasyon yöntemleri üzerinde durulur.

11.1.9.2. Üreme sisteminin sağlıklı yapısının korunması için yapılması gerekenlere ilişkin çıkarımlarda bulunur.

11.1.9.3. İnsanda embriyonik gelişim sürecini açıklar.

  • Hamilelikte bebeğin gelişimini olumsuz etkileyen faktörler (alkol, sigara, madde bağımlılığı, folik asit yetersizliği) üzerinde durulur.
  • Hamileliğin izlenmesinin bebeğin ve annenin sağlığı açısından önemi vurgulanır.
  • İnsanda embriyonik gelişim süreci görsel materyaller kullanılarak açıklanır.
  • Çoklu doğumların nedenleri üzerinde durulur.

Ünite: 11.2. Komünite ve Popülasyon Ekolojisi

Konu: 11.2.1. Komünite Ekolojisi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: baskın tür, ekolojik niş, ekoton, habitat, kilit taşı tür, komünite, mutualizm, parazitlik, rekabet, simbiyoz, süksesyon

Kazanımlar:

11.2.1.1. Komünitenin yapısına etki eden faktörleri açıklar.

  • Komünitelerin içerdiği biyolojik çeşitliliğin karasal ekosistemlerde enlem, sucul ekosistemlerde ise suyun derinliği ve suyun kirliliği ile ilişkili olduğu vurgulanır.
  • Komünite içinde baskın ve kilit taşı olan türlerin önemi üzerinde durulur.

11.2.1.2. Komünitede tür içi ve türler arasındaki rekabeti örneklerle açıklar.

  • Komünitelerde av-avcı ilişkisi vurgulanır.

11.2.1.3. Komünitede türler arasında simbiyotik ilişkileri örneklerle açıklar.

  • Parazitlik ve mutualizm insan sağlığı ile ilişkilendirilir (bit, pire, kene, tenya, bağırsak florası).

11.2.1.4. Komünitelerdeki süksesyonu örneklerle açıklar.

  • Primer ve sekonder süksesyon ayrımına girilmez.
  • Süksesyonun evrelerine girilmez.

Konu: 11.2.2. Popülasyon Ekolojisi

Açıklamalar: Kavramlar ve Terimler: popülasyon dinamiği, taşıma kapasitesi, yaş piramidi

Kazanımlar:

11.2.2.1. Popülasyon dinamiğine etki eden faktörleri analiz eder.

  • İnsan yaş piramitleri üzerinde durulur.
  • Popülasyon büyümesine ilişkin farklı büyüme eğrileri (S ve J) çizilir.
  • Dünyada ve ülkemizde nüfus değişiminin grafikler üzerinden analiz edilmesi ve olası sonuçlarının tartışılması sağlanır.

11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Öğretim Programının Analizi

Ünitelere göre Konu ve Kazanım Sayıları

ÜniteKonu SayısıKazanım Sayısı
İnsan Fizyolojisi931
Komünite ve Popülasyon Ekolojisi25
Toplam1136

En sık kullanılan terimler

11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji dersi öğretim programı kelime bulutu
11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Dersi öğretim programının kelime bulutu: Kelime ne kadar büyük yazılmışsa öğretim programında o kadar sık geçmiş demektir.

11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji dersi öğretim programı kelime bulutu sistem, ilişki, hücre, canlı, örnek, çeşitlilik ve üreme kelimelerinin öne çıktığını gösteriyor. Açıklar ve sınıflandırır öne çıkan kazanım fiilleri olmuş.

11. Sınıf Biyoloji MEB ve EBA Kazanım Kavrama Testleri

İlgili öğretim programları:

Kaynak:

MEB websitesindeki programın orjinal hali (pdf biçiminde)

Yorum yapın