12. Sınıf Fen Lisesi Kimya Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

12. Sınıf Fen Lisesi Kimya Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayınlanan ve 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacak olan 12. sınıf Fen Lisesi Kimya Dersi Öğretim Programı (müfredatı) ünite, konu ve kazanım açıklamaları.

Ünite: 12.1. Kimya ve Elektrik

Kavramlar:

  • Kavramlar: indirgenme
  • yükseltgenme
  • elektrot
  • katot
  • anot
  • elektrolit
  • tuz köprüsü
  • standart elektrot potansiyeli
  • metallerin aktiflik sırası
  • yarı hücre
  • galvanik hücre
  • elektrolitik hücre
  • elektroliz
  • korozyon
  • katodik koruma
  • metal kaplamacılık
  • Faraday sabiti
  • elektrik yükü

Konu: 12.1.1. İndirgenme-yükseltgenme Tepkimelerinde Elektrik Akımı

Kazanımlar:

12.1.1.1. Redoks tepkimelerini tanır.

  • Yükseltgenme ve indirgenme kavramları üzerinde durulur.
  • Redoks tepkimeleri denkleştirilerek yaygın yükseltgenler (O 2 , KMnO 4 , H 2 SO 4 , HNO 3 , H 2 O 2 ) ve indirgenler (H 2 , SO 2 ) tanıtılır.
  • Sülfürik asit ile bakır metalinin tepkimesi deneyi yaptırılarak oluşan tepkimenin denkleştirilmesi sağlanır. Deney sırasında uyulması gereken güvenlik kuralları hatırlatılır.

12.1.1.2. Redoks tepkimeleriyle elektrik enerjisi arasındaki ilişkiyi açıklar.

  • İndirgen-yükseltgen arasındaki elektron alış-verişinin doğrudan temas dışında bir yolla mümkün olup olmayacağının tartışılması sağlanır.
  • Elektrik enerjisi ile redoks tepkimesinin istemlilik/istemsizlik durumu ilişkilendirilir.

Konu: 12.1.2. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler

Kazanımlar:

12.1.2.1. Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar.

  • Katot ve anot kavramları, indirgenme-yükseltgenme ile ilişkilendirilerek ele alınır.
  • Elektrot, yarı-hücre ve hücre kavramları üzerinde durulur.
  • İnert elektrotların hangi durumlarda gerekli olduğu açıklanır.
  • Pillerde tuz köprüsünün işlevi açıklanır.
  • Zn/Cu elektrokimyasal pili deneyi yaptırılır; bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılarak da açıklanır.

Konu: 12.1.3. Elektrot Potansiyelleri

Kazanımlar:

12.1.3.1. Redoks tepkimelerinin istemliliğini standart elektrot potansiyellerini kullanarak açıklar.

  • Standart yarı hücre indirgenme potansiyelleri, standart hidrojen yarı hücresi ile ilişkilendirilir.
  • Metallerin aktiflik sırası üzerinde durulur.
  • Mg, Zn, Fe, Cu ve Al metallerinin HCl çözeltisi ile tepkime deneyleri yaptırılarak metallerin aktiflik karşılaştırması yapılır.
  • İki ayrı yarı hücre arasındaki istemli redoks tepkimesinin, standart indirgenme potansiyelleri ile ilişkilendirilmesi sağlanır.
  • Standart olmayan koşullarda elektrot potansiyellerinin hesaplanmasına yönelik çalışmalara yer verilir.

Konu: 12.1.4. Kimyasallardan Elektrik Üretimi

Kazanımlar:

12.1.4.1. Standart koşullarda galvanik pillerin voltajını ve kullanım ömrünü örnekler vererek açıklar.

  • Pillerde tuz köprüsünün önemi vurgulanır.
  • Zn/Cu elektrokimyasal pil sistemine derişim ve sıcaklığın etkisi deneyi yaptırılır.

12.1.4.2. Güneş pilleri, yakıt pilleri ve lityum iyon pillerinin önemini kullanım alanlarıyla ilişkilendirerek açıklar.

  • Öğrencilerin güneş pilleri, yakıt pilleri, lityum iyon pilleri ve güncel kullanım alanlarını açıklayan elektronik bir sunu hazırlamaları ve sunmaları sağlanır.

Konu: 12.1.5. Elektroliz

Kazanımlar:

12.1.5.1. Elektroliz olayını elektrik akımı, zaman ve değişime uğrayan madde kütlesi açısından açıklar.

  • 1 mol elektronun toplam yükü üzerinden elektrik yükü-kütle ilişkisi kurulması sağlanır.
  • Yük birimi Coulomb (C) tanımlanır.
  • Faraday bağıntısı açıklanır ve bu bağıntı kullanılarak hesaplamalar yapılır.
  • Öğrencilerin Faraday bağıntısını elektronik tablolama programı kullanarak kurgulamaları, değerleri değiştirerek gerçekleşen değişiklikleri gözlemlemeleri ve yorumlamaları sağlanır.
  • Kaplama deneyi yaptırılır.

12.1.5.2. Kimyasal maddelerin elektroliz yöntemiyle elde ediliş sürecini açıklar.

  • Suyun elektrolizi ile hidrojen ve oksijen eldesi deneyi yaptırılır.

Konu: 12.1.6. Korozyon

Kazanımlar:

12.1.6.1. Korozyon önleme yöntemlerinin elektrokimyasal temellerini açıklar.

  • Korozyon kavramı açıklanır.
  • Korozyondan koruma süreci metallerin aktiflik sırası ile ilişkilendirilir; kurban elektrot kavramı üzerinde durulur.
  • Kurban elektrotun kullanım alanlarına örnekler verilir.

Ünite: 12.2. Karbon Kimyasına Giriş

Kavramlar:

  • Kavramlar: anorganik bileşik
  • organik bileşik
  • basit formül
  • molekül formülü
  • elmas
  • grafit
  • hibritleşme
  • σ (sigma) bağı
  • π (pi) bağı
  • molekül geometrisi

Konu: 12.2.1. Anorganik ve Organik Bileşikler

Kazanımlar:

12.2.1.1. Anorganik ve organik bileşiklerin özelliklerini açıklar.

  • Organik bileşik kavramının tarihsel gelişimi açıklanır.
  • Organik bileşiklerde karbon ve hidrojen tayini deneyi yaptırılır.

12.2.1.2. Anorganik ve organik bileşikleri ayırt eder.

  • Anorganik ve organik bileşiklerin formüllerinin adları ile eşleştirilmesi sağlanır.

Konu: 12.2.2. Basit Formül ve Molekül Formülü

Kazanımlar:

12.2.2.1. Organik bileşiklerin basit ve molekül formüllerinin bulunması ile ilgili hesaplamalar yapar.

Konu: 12.2.3. Doğada Karbon

Kazanımlar:

12.2.3.1. Karbon allotroplarının özelliklerini yapılarıyla ilişkilendirir.

  • Karbon elementinin çok sayıda bileşik oluşturma özelliği ile bağ yapma özelliği arasında ilişki kurulması sağlanır.
  • Elmas ve grafitin incelenmesi sağlanır; fulleren, grafen ve nanotüplerin yapıları ve önemleri görsel materyallerle tanıtılır.

Konu: 12.2.4. Lewis Formülleri

Kazanımlar:

12.2.4.1. Kovalent bağlı kimyasal türlerin Lewis formüllerini yazar.

  • Oktetin aşıldığı moleküller kapsam dışıdır.

Konu: 12.2.5. Hibritleşme-molekül Geometrileri

Kazanımlar:

12.2.5.1. Tek, çift ve üçlü bağların oluşumunu hibrit ve atom orbitalleri temelinde açıklar.

  • Moleküldeki tek, çift ve üçlü bağların oluşumu top çubuk modeli ile gösterilir.

12.2.5.2. Moleküllerin geometrilerini merkez atomu orbitallerinin hibritleşmesi esasına göre belirler.

  • Hibritleşme ve VSEPR (Değerlik Katmanı Elektron Çifti İtmesi) yaklaşımı üzerinde durulur. 2. periyot elementlerinin hidrojenle yaptığı bileşikler dışındakiler verilmez.
  • Öğrencilerin hibritleşme ve VSEPR yaklaşımı konusunda bilişim teknolojilerinden yararlanarak (animasyon, simülasyon, video vb.) molekül modelleri yapmaları sağlanır.

Ünite: 12.3. Organik Bileşikler

Kavramlar:

  • Kavramlar: hidrokarbon
  • alifatik bileşik
  • alkan
  • alken
  • alkin
  • aromatik bileşik
  • fonksiyonel grup
  • zincir yapılı bileşikler
  • halka yapılar
  • izomerlik
  • yapısal izomerlik
  • alkol
  • alkil halojenür
  • eter
  • aldehit
  • keton
  • karboksilik asit
  • ester
  • yağ asidi

Konu: 12.3.1. Hidrokarbonlar

Kazanımlar:

12.3.1.1. Hidrokarbon türlerini ayırt eder.

12.3.1.2. Basit alkanların adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Yanma ve halojenlerle yer değiştirme özellikleri üzerinde durulur.
  • Yapısal izomerlik ve çeşitleri üzerinde durulur.
  • Alkanların yakıtlarda [(LPG, benzin, motorin (dizel), fuel oil, katran ve asfalt ürünlerinin bileşenleri)] kullanıldığı, hekzanın ise çözücü olarak kullanıldığı vurgulanır.
  • Benzinlerde oktan sayısı hakkında okuma parçası verilir.

12.3.1.3. Basit alkenlerin adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Cis- trans izomerlik işlenir ve top çubuk modeli ile gösterilmesi sağlanır.
  • Alkenlerin kullanım alanı olarak alkil halojenür ve alkoller için ham madde oldukları vurgulanır.
  • Alkenlerin gıda endüstrisindeki kullanımları ve polimerleşme özellikleri hakkında bilgi verilir.

12.3.1.4. Basit alkinlerin adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Asetilenin üretimi, kullanım alanları, katılma özellikleri ve birincil patlayıcı tuzları üzerinde durulur.

12.3.1.5. Basit aromatik bileşiklerin adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Benzen, naftalin, anilin, toluen ve fenol bileşikleri tanıtılarak yapıları ve kullanım alanlarını açıklar.

Konu: 12.3.2. Fonksiyonel Gruplar

Kazanımlar:

12.3.2.1. Organik bileşikleri fonksiyonel gruplarına göre sınıflandırır.

  • Alkil gruplarına hidroksi-, alkoksi-, halo-, karbonil-, karboksil-, amino-, nitro-, fenil- grupları bağlanınca oluşan bileşikler genel olarak tanıtılır.
  • Bilişim teknolojilerinden yararlanılarak organik bileşiklerde bulunan fonksiyonel gruplar adları ile eşleştirilir.

Konu: 12.3.3. Alkoller

Kazanımlar:

12.3.3.1. Alkolleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Etanolün fermantasyon yöntemi ile elde edilişi açıklanır.
  • Etanolün alkil halojenürlerden ve alkenlerden elde edilişi üzerinde durulur.
  • Alkollerin, hidroksil sayısına ve alfa karbonundaki alkil sayısına göre sınıflandırılması sağlanır.
  • 1-4 karbonlu mono alkoller, etandiol (glikol) ve propantriol (gliserin) tanıtılır.
  • Metanolün zehirli özellikleri vurgulanır.
  • Etanolün sağlık alanında kullanımına vurgu yapılır.
  • Etanolün biyoyakıt işlevi gördüğü ve çözücü olarak kullanıldığı belirtilir.

Konu: 12.3.4. Eterler

Kazanımlar:

12.3.4.1. Eterleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Asimetrik-simetrik eter ayrımı yapılır.
  • Eterlerin çözücü özelliklerine vurgu yapılır.
  • Sulu bitki ekstresinden renkli bileşenlerin eterle ayrıştırılması deneyi yaptırılır.
  • Fonksiyonel grup izomerliği açıklanır ve eterlerin alkollerle izomerliğine değinilir.

Konu: 12.3.5. Karbonil Bileşikleri

Kazanımlar:

12.3.5.1. Karbonil bileşiklerini sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Aldehit ve ketonları ayırt edecek düzeyde yapısal ilişki kurularak indirgenme- yükseltgenme özelliklerinin karşılaştırılması sağlanır.
  • Aldehitlere örnek olarak formaldehit, asetaldehit ve benzaldehit; ketonlara örnek olarak aseton verilir.
  • Aldehit ve ketonların fonksiyonel grup izomerliklerine değinilir.
  • Aldehit ve ketonların gıda ve kozmetik sanayinde kullanımları üzerinde durulur.
  • Gözün görme kimyasında aldehitlerin fonksiyonu ile ilgili okuma parçası verilir.

Konu: 12.3.6. Karboksilik Asitler

Kazanımlar:

12.3.6.1. Karboksilik asitleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Formik asit, asetik asit, salisilik asit, ftalik asit, sitrik asit, malik asit, folik asit ve benzoik asit tanıtılır. Düz zincirli monokarboksilli asitlerin dışındakilerin formüllerine girilmez.
  • Doymuş ve doymamış yağ asitleri tanıtılır.
  • Yağ asidi tuzlarının sabun olarak kullanımına değinilir.
  • Benzoik asidin ve benzoatların gıda koruyucu maddesi olarak kullanıldığı belirtilir.

Konu: 12.3.7. Esterler

Kazanımlar:

12.3.7.1. Esterlerin adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar.

  • Esterleşme tepkimesine örnek verilir.
  • Esterlerin yer aldığı doğal maddelere örnek olarak lanolin, balmumu ve balsam verilir.
  • Esterlerin çözücü olarak kullanımlarına ilişkin örnekler verilir.
  • Karboksilik asit ve esterlerin fonksiyonel grup izomerliklerine değinilir.
  • Sabun eldesi deneyi yaptırılır.

Ünite: 12.4. Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler

Kavramlar:

  • Kavramlar: fosil yakıt
  • kömür
  • ham petrol
  • doğal gaz
  • nanoteknoloji
  • biyokütle
  • jeotermal
  • sürdürülebilirlik

Konu: 12.4.1. Fosil Yakıtlar

Kazanımlar:

12.4.1.1. Fosil yakıtların çevreye zararlı etkilerini azaltmak için çözüm önerilerinde bulunur.

  • Fosil yakıtlar ve bu yakıtların oluşumu bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılarak açıklanır.
  • Fosil yakıtları bilinçsizce tüketmenin bireye, topluma ve çevreye verdiği zararlara değinilir.
  • Öğrencilerin fosil yakıtların çevreye zararlı etkilerini araştırmaları ve elde ettikleri bilgilerden yararlanarak bunların çevreye zararlı etkilerini azaltmaya yönelik çözüm önerileri hakkında tartışmaları sağlanır.

Konu: 12.4.2. Alternatif Enerji Kaynakları

Kazanımlar:

12.4.2.1. Alternatif enerji kaynaklarını tanır.

  • Güneş, rüzgâr, hidrojen, jeotermal ve biyokütle enerji kaynaklarına değinilir.
  • Bor mineralinden hidrojen eldesinin ülkemizin kalkınması için önemi vurgulanır.
  • Turhan Nejat VEZİROĞLU’nun kısa biyografisi ve hidrojenin yakıt olarak kullanılması üzerine yaptığı çalışmalar okuma parçası olarak verilir.
  • Enerji kaynaklarının avantaj ve dezavantajlarının araştırılarak sunum yapılması sağlanır.

12.4.2.2. Nükleer enerjiyi bilim, toplum, teknoloji, çevre ve ekonomi açısından değerlendirir.

  • Nükleer enerjinin açıklanmasında bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılır.

Konu: 12.4.3. Sürdürülebilirlik

Kazanımlar:

12.4.3.1. Sürdürülebilir hayat ve kalkınmanın toplum ve çevre için önemini kimya bilimi ile ilişkilendirir.

  • Enerji, polimer, kâğıt ve metal sektörlerinin sürdürülebilir yaşam üzerindeki etkilerine değinilir.

Konu: 12.4.4. Nanoteknoloji

Kazanımlar:

12.4.4.1. Nanoteknoloji alanındaki gelişmeleri bilim, toplum, teknoloji, çevre ve ekonomiye etkileri açısından değerlendirir.

  • Nanoteknoloji kavramı örnekler üzerinde açıklanır.
  • Nanoteknolojinin açıklanmasında bilişim teknolojilerinden (animasyon, simülasyon, video vb.) yararlanılır.

12. Sınıf Fen Lisesi Kimya Öğretim Programının Analizi

Ünitelere göre Konu ve Kazanım Sayıları

ÜniteKonu SayısıKazanım Sayısı
Kimya ve Elektrik69
Karbon Kimyasına Giriş57
Organik Bileşikler711
Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler45
Toplam2232

En sık kullanılan terimler

12. Sınıf Fen Lisesi Kimya dersi öğretim programı kelime bulutu
12. Sınıf Fen Lisesi Kimya Dersi öğretim programının kelime bulutu: Kelime ne kadar büyük yazılmışsa öğretim programında o kadar sık geçmiş demektir.

12. Sınıf Fen Lisesi Kimya dersi öğretim programı kelime bulutunda asit, ilişki, özellik, tepkime, örnek, enerji, denge ve animasyon kelimeleri öne çıkıyor. Açıklar ve sınıflandırır en sık kullanılan kazanım fiilleri olmuş.

12. Sınıf Kimya MEB ve EBA Kazanım Kavrama Testleri

İlgili öğretim programları:

Kaynak:

MEB websitesindeki programın orjinal hali (pdf biçiminde)

Yorum yapın