4. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

4. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Ünite, Konu ve Kazanımları 2017

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından açıklanan 2017 – 2018 eğitim – öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacak olan 4. sınıf Fen Bilimleri Dersi  öğretim programı.

Ünite: 4.1. Yer Kabuğu ve Dünya’mızın Hareketleri

Öğrenme alanı: Dünya ve Evren

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; Dünya’nın yapısını oluşturan kayaçları tanımaları, fosillerin oluşumu hakkında fikir sahibi olmaları, Dünya’nın dönme ve dolanma hareketlerini kavramaları, Güneş ve Dünya arasında hareket ilişkisi kurabilmeleri ve bu hareketlerle ilişkilendirilen zaman dilimleri (gece-gündüz, gün-yıl) hakkında bilgi ve beceriler kazanmaları amaçlanmaktadır.

Konu: 4.1.1. Yer Kabuğunun Yapısı

Açıklamalar: Kayaç, fosil

Kazanımlar:

4.1.1.1. Yer kabuğunun kara tabakasının kayaçlardan oluştuğunu belirtir.

  • Kayaçların sınıflandırılmasına girilmez.

4.1.1.2. Kayaçlarla madenleri ilişkilendirir ve kayaçların ham madde olarak önemini tartışır.

  • Türkiye’deki önemli kayaçlara ve madenlere değinilir; altın, bor, mermer, linyit, bakır, taşkömürü, gümüş vb. örnekler verilir.

4.1.1.3. Fosillerin oluşumunu açıklar.

  • Fosil çeşitlerine girilmez.

Konu: 4.1.2. Dünya’mızın Hareketleri

Açıklamalar: Dünya’nın dönme ve dolanma hareketlerinin sonuçları, gün-yıl, gece-gündüz

Kazanımlar:

4.1.2.1. Dünya’nın dönme ve dolanma hareketleri arasındaki farkı açıklar.

  • Dönme ve dolanma hareketine günlük yaşamdan örnek verilir.

4.1.2.2. Dünya’nın hareketleri sonucu gerçekleşen olayları açıklar.

  • Dünya’nın dönme hareketine değinilir.
  • Dünya’nın dolanma hareketine değinilir.
  • Dünya’nın dönmesine bağlı olarak Güneş’in gün içerisindeki konumunun değişimine değinilir.
  • Gece ve gündüzün oluşumuna değinilir.
  • Gün, yıl, zaman kavramları verilir.

Ünite: 4.2. Besinlerimiz

Öğrenme alanı: Canlılar ve Yaşam

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerde; besin çeşitleri, sağlıklı ve dengeli beslenme, sigara ve alkol kullanımının zararları, sağlıklı beslenmenin faydalarına yönelik bilinç oluşturulması amaçlanmaktadır.

Konu: 4.2.1. Besinler ve Özellikleri

Açıklamalar: Besin içerikleri, su, mineral, gıda saklama koşulları, dengeli beslenme, obezite, besin israfı, sigara ve alkol

Kazanımlar:

4.2.1.1. Canlı yaşamı ve besin içerikleri arasındaki ilişkiyi açıklar.

  • Protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, su ve minerallerin ayrıntılı yapısına girilmeden yalnızca önemleri vurgulanır.
  • Vitamin çeşitlerine girilmez.

4.2.1.2. Su ve minerallerin bütün besinlerde bulunduğu çıkarımını yapar.

4.2.1.3. Sağlıklı bir yaşam için besinlerin tazeliğinin ve doğallığının önemini, araştırma verilerine dayalı olarak tartışır.

  • Dondurulmuş besinler, paketlenmiş besinler, son kullanma tarihi gibi kavramlar üzerinde durulur. Ayrıca besinlerin temizliği konusuna öğrencilerin dikkati çekilir.

4.2.1.4. İnsan sağlığı ile dengeli beslenmeyi ilişkilendirir.

  • Obezitenin beslenme alışkanlığı ile ilişkisi vurgulanır. Besin israfının önlenmesine dikkat çekilir.

4.2.1.5. Alkol ve sigara kullanımının insan sağlığına olan olumsuz etkilerinin farkına varır.

4.2.1.6. Yakın çevresinde sigara kullanımını azaltmaya yönelik sorumluluk üstlenir.

  • Yakın çevresindeki kişilere sigaranın sağlığa zararlı olduğu konusunda uyarılarda bulunması beklenir.

Ünite: 4.3. Kuvvetin Etkileri

Öğrenme alanı: Fiziksel Olaylar

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini fark etmeleri, mıknatısların temel özelliklerini anlamaları ve kullanıldıkları yerleri keşfetmeleri amaçlanmaktadır.

Konu: 4.3.1. Kuvvetin Cisimler Üzerindeki Etkileri

Açıklamalar: Kuvvetin hızlandırıcı etkisi, kuvvetin yavaşlatıcı etkisi, kuvvetin yön değiştirici etkisi, kuvvetin şekil değiştirici etkisi.

Kazanımlar:

4.3.1.1. Kuvvetin, cisimlere hareket kazandırmasına ve cisimlerin şekillerini değiştirmesine yönelik deneyler yapar.

Konu: 4.3.2. Mıknatısların Uyguladığı Kuvvet

Açıklamalar: Mıknatıs, mıknatısın kutupları, mıknatısın kullanım alanları

Kazanımlar:

4.3.2.1. Mıknatısı tanır ve kutupları olduğunu keşfeder.

4.3.2.2. Mıknatısın etki ettiği maddeleri deney yaparak keşfeder.

  • Mıknatısın uyguladığı kuvvetin, temas gerektiren kuvvetlerden farklı olarak temas gerektirmediği vurgulanır.

4.3.2.3. Mıknatısların günlük yaşamdaki kullanım alanlarına örnekler verir.

4.3.2.4. Mıknatısların yeni kullanım alanları konusunda fikirlerini açıklar.


Ünite: 4.4. Maddenin Özellikleri

Öğrenme alanı: Madde ve Doğası

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; duyu organları yoluyla maddeyi; suda yüzmesi ve batması, suyu emmesi, emmemesi ve mıknatısla çekilmesi açısından nitelendirmeleri; madde kavramını kütle ve hacim kavramları kapsamında tanımlamaları amaçlanmaktadır. Maddenin katı, sıvı ve gaz hâllerini akışkanlık, hareketlilik ve bulundukları kabın şeklini alma durumları açısından karşılaştırmaları ve ayrıca ısı etkisiyle maddede meydana gelen hâl değişimlerinden erime ve donma olaylarını açıklamaları, maddeyi saf ve karışım olarak temelde iki grupta sınıflandırmaları ve günlük yaşamda sıkça karşılaşılan çeşitli karışımları eleme, süzme ve mıknatısla çekme yoluyla ayırmaları amaçlanmaktadır.

Konu: 4.4.1. Maddeyi Niteleyen Özellikler

Açıklamalar: Suda yüzme ve batma, suyu emme ve emmeme ve mıknatısla çekilme

Kazanımlar:

4.4.1.1. Beş duyu organını kullanarak maddeyi niteleyen temel özellikleri açıklar.

  • Maddeyi niteleyen; suda yüzme ve batma, suyu emme ve emmeme ve mıknatısla çekilme gibi özellikleri konusu işlenirken duyu organlarını kullanmaları sağlanır.

Konu: 4.4.2. Maddenin Ölçülebilir Özellikleri

Açıklamalar: Kütle, hacim

Kazanımlar:

4.4.2.1. Farklı maddelerin kütle ve hacimlerini ölçerek karşılaştırır.

  • Gazların kütle ve hacimlerine girilmez.

4.4.2.2. Ölçülebilir özelliklerini kullanarak maddeyi tanımlar.

  • Kütlesi ve hacmi olan varlıkların madde olduğu belirtilir.

Konu: 4.4.3. Maddenin Hâlleri

Açıklamalar: Katı, sıvı, gaz

Kazanımlar:

4.4.3.1. Maddelerin hâllerine ait temel özellikleri karşılaştırır.

  • Tanecikli ve boşluklu yapıya girilmez.

4.4.3.2. Aynı maddenin farklı hâllerine örnekler verir.

Konu: 4.4.4. Maddenin Isı Etkisiyle Değişimi

Açıklamalar: Isınma, soğuma, hâl değişimi, erime, donma, buharlaşma

Kazanımlar:

4.4.4.1. Maddelerin ısınıp soğumasına yönelik deneyler tasarlar.

4.4.4.2. Maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğine yönelik deney tasarlar.

  • Hâl değişimlerinden sadece erime, donma ve buharlaşmaya değinilir.

Konu: 4.4.5. Saf Madde ve Karışım

Açıklamalar: Saf madde, karışım, eleme, süzme ve mıknatısla ayırma yöntemleri

Kazanımlar:

4.4.5.1. Günlük yaşamında sıklıkla kullandığı maddeleri saf madde ve karışım şeklinde sınıflandırarak aralarındaki farkları açıklar.

4.4.5.2. Günlük yaşamda karşılaştığı karışımların ayrılmasında kullanılabilecek yöntemlerden uygun olanı seçer.

  • Eleme, süzme ve mıknatısla ayırma yöntemleri üzerinde durulur.

4.4.5.3. Karışımların ayrılmasını, ülke ekonomisine katkısı ve kaynakların etkili kullanımı bakımından tartışır.


Ünite: 4.5. Aydınlatma ve Ses Teknolojileri

Öğrenme alanı: Fiziksel Olaylar

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; ses ve aydınlatma ile ilgili çevre, toplum ve insanı etkileyen çeşitli teknolojilerin gelişmekte olduğunu, ışığın ve sesin uygun kullanılmadığında insan hayatını olumsuz yönde etkilediğini bilmeleri, bu duruma çözümler üretmeleri; ışığın uygun kullanıldığında aile bütçesine ve ülke ekonomisine katkı sağlanabileceğini kavramaları; ayrıca gelecekteki aydınlatma sistemlerini tasarlamaları, böylece yaratıcı ve yenilikçi düşünme becerisi kazanmaları amaçlanmaktadır.

Konu: 4.5.1. Aydınlatma Teknolojileri

Açıklamalar: Geçmişten günümüze aydınlatma teknolojileri, aydınlatma araçlarının önemi

Kazanımlar:

4.5.1.1. Geçmişte ve günümüzde kullanılan aydınlatma araçlarını karşılaştırır.

  • Teknolojinin aydınlatma araçlarının gelişimine olan katkısı vurgulanır, kronolojik sıralama ve ayrıntı verilmez.
  • Aydınlatma araçlarının yaşamımızdaki önemi vurgulanır.

4.5.1.2. Gelecekte kullanılabilecek aydınlatma araçlarına yönelik tasarım yapar.

  • Tasarımını çizim yaparak ifade etmesi istenir, üç boyutlu tasarıma girilmez.

Konu: 4.5.2. Uygun Aydınlatma

Açıklamalar: Uygun aydınlatma ve önemi, aydınlatma araçlarının tasarruflu kullanımı

Kazanımlar:

4.5.2.1. Uygun aydınlatma hakkında araştırma yapar.

  • Uygun aydınlatmanın göz sağlığı açısından önemi vurgulanır.

4.5.2.2. Aydınlatma araçlarının tasarruflu kullanımının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini tartışır.

Konu: 4.5.3. Işık Kirliliği

Açıklamalar: Işık kirliliği ve olumsuz etkileri, ışık kirliliğini önlemek için yapılması gerekenler

Kazanımlar:

4.5.3.1. Işık kirliliğinin nedenlerini sorgular.

4.5.3.2. Işık kirliliğinin, doğal hayata ve gök cisimlerinin gözlenmesine olan olumsuz etkilerini açıklar.

4.5.3.3. Işık kirliliğini azaltmaya yönelik çözümler üretir.

Konu: 4.5.4. Geçmişten Günümüze Ses Teknolojileri

Açıklamalar: Ses düzeyini değiştirmeye yarayan teknolojiler, işitme yetimizi geliştirmeye yönelik teknolojiler, ses kayıt teknolojileri

Kazanımlar:

4.5.4.1. Geçmişte ve günümüzde kullanılan ses teknolojilerini karşılaştırır.

  • Teknolojinin ses araçlarının gelişimine olan katkısı vurgulanır, kronolojik sıralama ve ayrıntı verilmez.
  • Ses şiddetini değiştirmeye, işitme yetimizi geliştirmeye ve sesi kaydetmeye yarayan teknolojiler üzerinde durulur.

4.5.4.2. Şiddetli sese sahip teknolojik araçların olumlu ve olumsuz etkilerini araştırır.

Konu: 4.5.5. Ses Kirliliği

Açıklamalar: Ses kirliliği ve olumsuz etkileri, ses kirliliğini önlemek için yapılması gerekenler

Kazanımlar:

4.5.5.1. Ses kirliliğinin nedenlerini sorgular.

4.5.5.2. Ses kirliliğinin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini açıklar.

4.5.5.3. Ses kirliliğini azaltmaya yönelik çözümler üretir.


Ünite: 4.6. İnsan ve Çevre

Öğrenme alanı: Canlılar ve Yaşam

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin yaşam için gerekli kaynakları, kaynakların tasarruflu kullanımına yönelik bilgi ve becerileri kazanmaları amaçlanmaktadır.

Konu: 4.6.1. Bilinçli Tüketici

Açıklamalar: Kaynak kullanımı, tasarruf, tutumluluk, geri dönüşüm

Kazanımlar:

4.6.1.1. Kaynakların kullanımında tasarruflu davranmaya özen gösterir.

  • Elektrik, su, besin gibi kaynakların tasarruflu kullanılmasının önemi vurgulanır.
  • Yeniden kullanmanın önemi üzerinde durulur.

4.6.1.2. Yaşam için gerekli olan kaynakların ve geri dönüşümün önemini fark eder.

  • Su, besin, elektrik gibi kaynaklara değinilir.

Ünite: 4.7. Basit Elektrik Devreleri

Öğrenme alanı: Fiziksel Olaylar

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; işlevleriyle birlikte devre elemanlarını tanıyarak basit elektrik devresi oluşturmaları ve evlerdeki elektrik sistemleri ile basit elektrik devrelerini ilişkilendirmeleri amaçlanmaktadır.

Konu: 4.7.1. Basit Elektrik Devreleri

Açıklamalar: Devre elemanları, basit elektrik devresi kurulumu

Kazanımlar:

4.7.1.1. Basit elektrik devresini oluşturan devre elemanlarını işlevleri ile tanır.

  • Devre elemanı olarak, pil, ampul, kablo ve anahtar tanıtılır.

4.7.1.2. Çalışan bir elektrik devresi kurar.

  • Ampul, pilden ve anahtardan oluşan devre kurulması istenir.

4.7.1.3. Evde ve okuldaki elektrik düğmelerinin ve kabloların birer devre elemanı olduğunu bilir.

  • Elektrik düğmeleri ile lambalar arasında, duvar içinden geçen bağlantı kabloları olduğu vurgulanır.

Ünite: 4.8. Uygulamalı Bilim

Öğrenme alanı: Fen ve Mühendislik Uygulamaları

Açıklamalar: Bu ünitede öğrencilerin; daha önceki ünitelerde ele alınan konulara ilişkin problemlerin farkına varmaları, problemleri tanımlamaları, alternatif çözüm yollarını belirlemeleri ve bu çözüm yollarını karşılaştırarak en uygun olanı belirleyerek bir ürün ortaya çıkarmaları ve bu ürünü en etkili şekilde sunmaları beklenmektedir. Ünite sonunda ortaya çıkacak ürünlerin bilim şenliği gibi etkinliklerle sunulması önerilmektedir.

Konu: 4.8.1. Uygulamalı Bilim

Kazanımlar:

4.8.1.1. Günlük hayattan bir problemi tanımlar.

  • Problemin günlük hayatta kullanılan veya karşılaşılan araç, nesne veya sistemleri geliştirmeye yönelik olması istenir.
  • Bu aşamada problemin malzeme, zaman ve maliyet kriterleri kapsamında ele alınması beklenir.
  • Problemlerin, eğitim öğretim yılının başından itibaren ders kapsamında yer alan konularla ilişkili olması beklenir.

4.8.1.2. Problem için muhtemel çözümler üretir ve bunları karşılaştırarak kriterler kapsamında uygun olanı seçer.

4.8.1.3. Ürünü tasarlar ve sunar.

  • Ürün tasarımı ve yapımı okul ortamında yapılır.
  • Öğrencilerden, ürün geliştirme aşamasında deneme yapmaları, bu denemeler sonucunda elde ettikleri nitel ve nicel verileri, gözlemleri kaydetmeleri ve grafik okuma veya oluşturma becerileriyle değerlendirmeleri beklenmektedir.

4. Sınıf Fen Bilimleri Öğretim Programının Analizi

Ünitelere göre Konu ve Kazanım Sayıları

ÜniteKonu SayısıKazanım Sayısı
Yer Kabuğu ve Dünya’mızın Hareketleri25
Besinlerimiz16
Kuvvetin Etkileri25
Maddenin Özellikleri510
Aydınlatma ve Ses Teknolojileri512
İnsan ve Çevre12
Basit Elektrik Devreleri13
Uygulamalı Bilim13
Toplam1846

En sık kullanılan terimler

5. sınıf fen bilimleri dersi kelime bulutu
4. sınıf Fen bilimleri dersinde en sık kullanılan kavramlar. Kelime ne kadar büyükse o kadar sık kullanılmış.

4. sınıf fen bilimleri dersinde en sık kullanılan sözcükler aydınlatma, ses, kirlilik, hareket, kuvvet ve Dünya terimleri. En sık kullanılan kazanım fiili ise açıklar.

İlgili diğer öğretim programları:
3. sınıf Fen bilimleri öğretim programı
5. sınıf Fen bilimleri öğretim programı
6. sınıf Fen bilimleri öğretim programı
7. sınıf Fen bilimleri öğretim programı
8. sınıf Fen bilimleri öğretim programı

Kaynak:

MEB websitesindeki programın orjinal hali (pdf)

Yorum yapın